Od 2 sierpnia 2026 roku obowiązują kolejne przepisy AI Act, a wraz z nimi konkretne wymagania dotyczące przejrzystości. Firmy korzystające z chatbotów, generatorów treści, deepfake’ów czy narzędzi do rozpoznawania emocji muszą dziś dokładniej sprawdzać, kiedy odbiorca powinien zostać poinformowany o wykorzystaniu sztucznej inteligencji. Jednocześnie część obowiązków dla systemów wysokiego ryzyka przesunięto na późniejsze terminy. Co to oznacza w praktyce?
AI Act – najważniejsza zmiana już weszła w życie
Unijne rozporządzenie AI Act jest wdrażane etapami. Od 2 sierpnia 2026 roku stosuje się przede wszystkim przepisy dotyczące przejrzystości korzystania ze sztucznej inteligencji. Nie oznacza to jednak, że każda treść przygotowana z pomocą AI musi otrzymać widoczną etykietę „wygenerowano przez AI”. Obowiązek zależy od rodzaju systemu, sposobu jego wykorzystania oraz charakteru materiału.
Jedną z najważniejszych zmian jest konieczność poinformowania użytkownika, że kontaktuje się z systemem AI, jeżeli nie wynika to jasno z sytuacji. Dotyczy to przede wszystkim:
- chatbotów obsługi klienta,
- voicebotów i automatycznych infolinii,
- wirtualnych asystentów,
- automatycznych narzędzi sprzedażowych i systemów komunikujących się bezpośrednio z człowiekiem.
Informacja o kontakcie z AI powinna pojawić się najpóźniej przy pierwszej interakcji. Musi być jasna, zrozumiała i dostępna dla użytkownika. Jeśli odbiorca może uznać, że rozmawia z człowiekiem, udział sztucznej inteligencji trzeba ujawnić jednoznacznie.
Firmy powinny więc sprawdzić, czy komunikaty powitalne w chatbotach, automatycznych infoliniach i innych narzędziach zawierają odpowiednią informację. W praktyce warto zweryfikować:
- czy użytkownik od początku wie, że rozmawia z AI,
- czy komunikat jest dobrze widoczny i napisany prostym językiem,
- czy informacja pojawia się najpóźniej podczas pierwszego kontaktu,
- czy narzędzie nie może wprowadzać odbiorcy w błąd co do tego, że komunikuje się z człowiekiem.
Dla firm oznacza to konieczność przeglądu wszystkich punktów kontaktu, w których wykorzystywane są chatboty, voiceboty lub inne systemy automatycznej komunikacji.
Treści generowane przez AI – kto powinien je oznaczać?
AI Act rozdziela obowiązki pomiędzy dostawców systemów a podmioty, które z nich korzystają.
Dostawcy narzędzi generujących lub modyfikujących tekst, obraz, dźwięk albo wideo muszą zapewnić możliwość rozpoznania, że materiał został wygenerowany lub zmieniony przez AI. Oznaczenie powinno nadawać się do odczytu maszynowego oraz być skuteczne, interoperacyjne, niezawodne i technicznie możliwe do wdrożenia.
Nie oznacza to, że użytkownik końcowy ma obowiązek oznaczać każdą grafikę, opis produktu czy wpis blogowy, przy którym AI pełniło funkcję pomocniczą. Znaczenie ma zakres ingerencji systemu i to, czy powstała nowa treść syntetyczna. Standardowa korekta lub edycja, która nie zmienia istotnie charakteru materiału, może nie uruchamiać tego obowiązku.
Deepfake musi zostać ujawniony
Od 2 sierpnia 2026 roku podmioty publikujące deepfake powinny poinformować odbiorców, że obraz, dźwięk lub wideo zostały sztucznie wygenerowane albo zmanipulowane.
Chodzi o realistyczne materiały przedstawiające osoby, przedmioty, miejsca, podmioty lub wydarzenia w sposób, który może zostać błędnie uznany za autentyczny. Dla marketingu i SEO ma to znaczenie zwłaszcza przy tworzeniu realistycznych wizerunków, głosów, wypowiedzi i scen, które nigdy nie miały miejsca.
Jeżeli treść ma wyraźnie artystyczny, twórczy, satyryczny lub fikcyjny charakter, informację o użyciu AI można przekazać w sposób, który nie utrudnia odbioru utworu.
Teksty o sprawach publicznych także podlegają zasadom
Odrębny obowiązek dotyczy tekstów wygenerowanych lub zmodyfikowanych przez AI i publikowanych w celu informowania społeczeństwa o sprawach leżących w interesie publicznym. W takim przypadku należy ujawnić wykorzystanie sztucznej inteligencji. Wyjątek obejmuje treści sprawdzone przez człowieka lub objęte kontrolą redakcyjną, gdy odpowiedzialność za publikację ponosi konkretna osoba fizyczna albo prawna.
Dla wydawców i firm prowadzących eksperckie serwisy kluczowy staje się więc realny proces akceptacji treści.
Rozpoznawanie emocji i kategoryzacja biometryczna
Organizacje korzystające z systemów rozpoznawania emocji lub kategoryzacji biometrycznej muszą poinformować osoby, których dotyczy działanie tych narzędzi.
Jednocześnie rozwiązania te nadal podlegają przepisom o ochronie danych osobowych. AI Act nie zastępuje RODO ani innych regulacji dotyczących prywatności — należy stosować je równolegle.
Okres przejściowy do 2 grudnia 2026 roku
Digital Omnibus on AI wprowadził ograniczony okres przejściowy dotyczący technicznego oznaczania treści generowanych przez sztuczną inteligencję. Systemy generatywne wprowadzone do obrotu lub oddane do użytku przed 2 sierpnia 2026 roku mają czas do 2 grudnia 2026 roku na dostosowanie się do części wymogów związanych z maszynowo odczytywalnym oznaczaniem treści.
Co oznacza to dla branż działających w sieci? Dostawcy starszych rozwiązań otrzymali kilka dodatkowych miesięcy na wdrożenie odpowiednich mechanizmów technicznych. Inaczej wygląda sytuacja w przypadku systemów wprowadzanych na rynek od 2 sierpnia 2026 roku — powinny one spełniać te wymagania już od momentu rozpoczęcia ich stosowania.
Ważne! Materiały wygenerowane i opublikowane przed 2 sierpnia 2026 roku nie muszą być oznaczane wstecznie.
Systemy wysokiego ryzyka – terminy przesunięte
Największa zmiana w harmonogramie dotyczy systemów AI wysokiego ryzyka. Pakiet Digital Omnibus przesunął rozpoczęcie stosowania części najbardziej wymagających obowiązków.
Dla samodzielnych systemów wysokiego ryzyka wskazanych w załączniku III AI Act nową datą jest 2 grudnia 2027 roku Dotyczy to m.in. określonych zastosowań AI w zatrudnieniu, edukacji, dostępie do podstawowych usług, migracji, wymiarze sprawiedliwości i egzekwowaniu prawa. W przypadku systemów AI będących elementem produktów objętych unijnymi przepisami bezpieczeństwa termin przesunięto na 2 sierpnia 2028 roku W tej grupie znajdują się m.in. rozwiązania związane z wyrobami medycznymi, zabawkami i innymi produktami regulowanymi.
Dodatkowy czas nie oznacza, że firmy mogą odłożyć temat. Identyfikacja systemów, ocena ryzyka, uporządkowanie dokumentacji, nadzoru człowieka, procedur i umów z dostawcami może zająć wiele miesięcy.
Już dziś zacznij wprowadzać zmiany i tworzyć procedury.
Co Twoja firma powinna zrobić już teraz?
Pierwszym krokiem powinno być sprawdzenie, gdzie w organizacji faktycznie wykorzystywana jest sztuczna inteligencja. Analiza powinna objąć nie tylko IT, ale także marketing, sprzedaż, HR, obsługę klienta, komunikację i tworzenie treści.
Następnie trzeba ustalić, które zastosowania uruchamiają obowiązki przejrzystości. Szczególnej uwagi wymagają chatboty, realistyczne materiały wizualne i audio, teksty dotyczące interesu publicznego, systemy biometryczne oraz narzędzia rozpoznające emocje.
Warto również przygotować wewnętrzne zasady korzystania z generatywnej AI, wskazać osoby odpowiedzialne za kontrolę materiałów, zaktualizować umowy z dostawcami i rozpocząć klasyfikację systemów pod kątem przyszłych obowiązków dla rozwiązań wysokiego ryzyka.
AI Act to nie tylko zgodność, ale też zaufanie
Nowe przepisy porządkują zasady komunikowania, kiedy po drugiej stronie działa algorytm, a kiedy materiał został sztucznie wygenerowany lub zmodyfikowany. Dla marek to nie tylko obowiązek prawny, lecz także kwestia wiarygodności.
Transparentne korzystanie z AI może wzmacniać zaufanie odbiorców. Najważniejsze jest dopasowanie informacji do konkretnego zastosowania i ryzyka.
Od 2 sierpnia 2026 roku AI Act jest realnym elementem codziennego funkcjonowania firm. Zamiast pytać, czy organizacja korzysta z AI, lepiej sprawdzić, gdzie jej używa, kto za to odpowiada i czy komunikacja z odbiorcami spełnia nowe wymagania.
Źródła
- Deloitte, „Akt UE w sprawie AI”, czerwiec 2024, https://www.deloitte.com/content/dam/assets-zone2/pl/pl/docs/industries/financial-services/2024/pl-The-EU-AI-Act-Overview.pdf, [dostęp 3.08.2026]
- Gov.pl, „AI Act – co się zmieniło 2 sierpnia 2026 roku?”, 3.08.2026.
- Krajowa Izba Radców Prawnych (KIRP), materiał dotyczący Digital Omnibus on AI i obowiązków przejrzystości wynikających z art. 50 AI Act, 27.07.2026.
